Ir. Marike Jacobs

Ir. Marike Jacobs


Marike is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar jeugd raakte zij door ervaringen met paarden met diverse gezondheidsproblemen steeds meer geïnteresseerd in voeding. Na haar hbo-opleiding aan HAS Den Bosch besloot zij zich verder in dier- en paardenvoeding te specialiseren. Regelmatig verschijnt op VoerVergelijk een column van haar hand.

Krachtvoer waarom (niet)?



Bijna iedereen voert krachtvoer (brok, muesli of slobber) en bijna iedereen vindt ook dat krachtvoer onmisbaar is in het dieet van een paard. Maar niets is minder waar. Heel veel paarden zouden gemakkelijk zonder krachtvoer kunnen, als ze maar voldoende ruwvoer van goede kwaliteit kregen. Maar dat is lastig. De samenstelling van ruwvoer is erg wisselend en een analyse is duur. Dat maakt het lastig om een stabiel rantsoen samen te stellen. Toch is een ruwvoerrantsoen voor paarden erg gezond en tot licht presterende paarden kunnen uit een ruwvoerrantsoen voldoende energie halen. In combinatie met een zorgvuldig gekozen supplement weet je ook zeker dat de overige voedingsstoffen voldoende zijn.

Krachtvoer stamt uit de tijd dat paarden de hele dag aan het werk waren. Aan het werk als in ploegen en eggen, bomen slepen in het bos, trekdier voor een koets, enzovoorts. Omdat de paarden zolang aan het werk waren, was er minder tijd om aan eten te besteden. En ruwvoer is laagwaardig voer, dat relatief weinig voedingsstoffen bevat. Paarden kregen dus te weinig energie binnen om hun werk te kunnen verrichten. Er was behoefte aan een voer met een hogere energiedichtheid, wat in korte tijd veel energie kon leveren. Granen voldeden aan die eis; daar vindt krachtvoer haar oorsprong.

De behoefte aan het toevoegen van extra vitaminen en mineralen, conserveringsmiddelen en andere stoffen en het verbeteren van de verteerbaarheid, heeft de paardenbrok doen ontstaan. Een stabiel energierijk voedermiddel, gemakkelijk te voeren en lang houdbaar. Om een brok te maken worden granen vermalen tot meel, waarna er stoffen aan toegevoegd worden en het geheel na een aantal bewerkingen met melasse tot een brok wordt geperst. Tegenwoordig is het gebruik van muesli net zo normaal als brok. Muesli is kleurrijk, ruikt lekker en het is (tot op zekere hoogte) zichtbaar welke grondstoffen er in zitten. Het is minder lang houdbaar dan brok, maar heeft verder dezelfde samenstelling.

De tijd dat paarden hele dagen lang aan het werk waren is allang voorbij. Een groot deel van de dag staan ze nu op stal, in de paddock of in de wei. Enkele paarden die in de topsport presteren werken meerdere uren per dag dusdanig intensief dat hun energiebehoefte die van de paarden vroeger benaderd. De meeste paarden komen niet eens in de buurt. Toch krijgt haast ieder paard enige vorm van krachtvoer; een gewoonte die in de paardenwereld erg hardnekkig blijkt te zijn.

Die hardnekkigheid heeft meerdere begrijpelijke redenen. Ruwvoer is relatief duur en neemt veel ruimte in beslag bij de opslag. Het is lastig voeren (krachtvoer in een schep is veel makkelijker) en bovendien is de samenstelling niet gecontroleerd, zoals bij krachtvoer wel het geval is. De voederwaarde en samenstelling van ruwvoer is afhankelijk van de toestand van de bodem, de bemesting, het seizoen, de weersomstandigheden tijdens de oogst, de manier van oogsten, de opslag, noem maar op. Door al deze factoren zijn er verschillen mogelijk in de samenstelling van verschillende batches, zelfs tussen balen is verschil goed mogelijk. Alleen een ruwvoeranalyse geeft uitsluitsel over de voederwaarde van een ruwvoer, maar ook dit is kostbaar.

Krachtvoer heeft de laatste jaren een iets negatiever imago gekregen door de ontdekking van en toename van het aantal paarden met koolhydraatgerelateerde ziektes, zoals hoefbevangenheid, koliek en insulineresistentie. Eigenaren zijn voorzichtiger geworden en ruwvoer krijgt meer aandacht. Gelukkig, want krachtvoer lijdt bij verkeerd gebruik vaak tot problemen. Afhankelijk van het prestatieniveau van het paard en de kwaliteit van het ruwvoer, vormt een ruwvoerrantsoen samen met een goed supplement een volwaardig rantsoen. Een supplement is verstandig om de wisselende samenstelling van het ruwvoer te compenseren.

Ik wacht op de dag dat nieuwe pensionklanten éérst beginnen over hoeveel ruwvoer hun paard nodig heeft, in plaats van over de hoeveelheid krachtvoer. Het is nodig dat paardeneigenaren bewuster worden van het feit dat krachtvoer absoluut geen must is en bij sommige paarden juist de prestaties onderdrukt (hier hoeven geen duidelijke symptomen voor zichtbaar te zijn!). Die bewustwording is belangrijk, maar dat wil niet zeggen dat we massaal van het krachtvoer af moeten. Met krachtvoer is niets mis, mits de hoeveelheden beperkt blijven en het verstandig wordt gevoerd. Gebruik het met mate!

Lees meer:
Ruwvoer
Voedingswaarde ruwvoer




meer columns | Naar de home pagina




Reacties (6)



Astrid Noordhoek
03-01-2011 10:56

constance
03-01-2011 16:51

Linda Polak
03-01-2011 21:52

Samantha
04-01-2011 18:39

Noortje
04-01-2011 19:31

marijke
04-01-2011 19:32





Naam
E-mail
Update Houdt mij op de hoogte

Reactie